Interface en Rijksoverheid zeggen YES tegen circulair ondernemen!

07/02/2019

 

De aarde is een prachtig circulair ecosysteem. Iets waar we als mensen en organisaties een voorbeeld aan kunnen nemen. De lineaire economie is lange tijd dominant geweest, maar levert grote problemen op zoals de uitputting van eindige grondstofvoorraden en de productie van afval dat moet worden opgeslagen of in het milieu terechtkomt. In de circulaire economie worden grond- en reststoffen hergebruikt en is energie afkomstig uit hernieuwbare bronnen. Steeds meer ondernemingen en organisaties zien de voordelen en gaan ook circulair werken. 

Nyenrode alumni kwamen op 29 januari 2019 bij elkaar om van Geanne van Arkel, Head of Sustainable Development van Interface (en MVO-manager van het jaar 2018) en Martie van Essen, Programmamanager Versnelling Verduurzaming van het Ministerie van Economische Zaken en Klimaat, te horen hoe zij steeds meer circulair gaan werken. 

 

What’s the business case for ending life on earth?

Dit is de vraag die Ray Anderson, de oprichter van tapijtfabrikant Interface, altijd stelde als mensen hem vroegen naar de business case om duurzamer te gaan werken als bedrijf. Na het lezen van het boek The Ecology of Commerce van Paul Hawken gooide hij het roer om vanuit een persoonlijke overtuiging dat we moeten leren van de natuur en dat we als mensheid van fossiele brandstoffen af moeten. Interface lanceerde in 1996 Mission Zero, het ambitieuze plan om in 2020 geen negatieve impact meer op de wereld te hebben. 

Met Mission Zero heeft het beursgenoteerde Interface tot 2017 op vele vlakken resultaat geboekt. Ten opzichte van 1996 daalde:

  • De uitstoot van broeikasgassen per productie-eenheid met 96%;
  • Het gebruik van water per productie-eenheid met 88%;
  • De CO2-voetprint van tapijttegels met 66%;
  • Het energieverbruik per productie-eenheid met 43% ;
  • 88% van de energie komt nu uit hernieuwbare bronnen;
  • En 58% van de gebruikte grondstoffen zijn gerecycled of biobased.

Ook leverde de circulaire aanpak meerwaarde op veel andere vlakken: de kosten namen af, de reputatie groeide, het stimuleerde innovatie, de betrokkenheid van medewerkers en andere stakeholders steeg en het bedrijf werd toekomstbestendiger. En nu het bijna 2020 is, heeft Interface een nieuwe missie gelanceerd: Climate Take Back, met als doelstelling om niet alleen de negatieve impact te elimineren maar ook een positieve bijdrage te leveren aan het herstel van onze planeet. Voor hen gaat de circulaire economie allang niet meer alleen over grondstoffen, maar ook over nieuwe businessmodellen, innovatie en inspiratie. Zo haalt Interface nu  middels een inclusief business model een deel van haar garens uit kapotte visnetten onder andere uit de Filipijnen. Met mooie bijvangst: ook H&M en andere tapijtfabrikanten maken gebruik van de circulaire garens die door de garenleverancier ontwikkeld zijn op verzoek van Interface!

 

Practice what you preach

Met verschillende programma’s en wetgeving jaagt de overheid het Nederlandse bedrijfsleven aan om duurzamer en meer circulair te ondernemen. Maar wat doet de Rijksoverheid eigenlijk zelf? Met 111.000 FTE, 10% van het Nederlandse kantorenbestand en € 12 miljard inkoopkracht per jaar heeft de rijksoverheid zelf ook een enorme impact – en daarmee de kans om dingen te veranderen. Met de provincies en gemeentes erbij bedraagt de inkoopkracht zelfs € 73 miljard.

Met het programma Denk Doe Duurzaam boekt de rijksoverheid mooie resultaten. Uit de jaarrapportage bedrijfsvoering van het Rijk blijkt dat in 2017, ten opzichte van 2016, onder andere:

  • Het energieverbruik per m2 kantoor met 12% daalde;
  • De CO2 uitstoot met 9% afnam;
  • En dat € 7,4 miljoen bespaard werd via de rijksmarktplaats voor gebruikt kantoormeubilair. 

Kopieerapparaten worden zoveel mogelijk circulair ingekocht, ICT devices worden hergebruikt, kleding van bijvoorbeeld het leger wordt hergebruikt, of vervezeld voor recycling tot handdoeken. Op de kantoren wordt gestimuleerd om papieren bekertjes meerdere malen te gebruiken. Na gebruik worden ze ingezameld en gerecycled als toiletpapier. Deze maatregelen leveren ook nog eens besparingen op. Het hergebruik van kleding bespaarde het leger tot nu toe € 500 miljoen. Toch leveren circulair en duurzaam ondernemen ook de nodige dilemma’s op voor de overheid. Soms is de schaal van wat de overheid nodig heeft een barrière. Bij de inkoop van kopieerapparaten kon bijvoorbeeld niet één leverancier voldoende circulaire apparaten leveren. En soms vergt de overstap naar een ander bedrijfsmodel investeringen – uit belastinggeld. 

 

Een stip aan de horizon – en beide voeten op de grond

Na de twee inleidingen werden de deelnemers aan de thema-avond actief betrokken. Aan de hand van stellingen over circulair ondernemen moesten ze – letterlijk – stelling nemen. Het leverde mooie discussies op met de sprekers en onderling. De overtuiging dat dit nodig is en de ambitie om meer circulair te gaan werken spatten van de groep af, maar toch waren er nog de nodige twijfels over de bereidwilligheid van ieders organisatie en de manier om het echt te gaan doen. De overheid werd een veel grotere rol toegedicht, middels eigen inzet, ondersteuning en wetgeving richting ondernemers. Al klonk er ook een duidelijk pleidooi om daar als bedrijfsleven niet op te wachten en gewoon aan de slag te gaan. Waar iedereen het over eens was, is dat deze transitie visionaire leiders nodig heeft. Tijdens de borrel praatte iedereen verder over welke rol zij zelf hebben of willen oppakken op dit gebied. 

 

Deze thema-avond was een coproductie van de VCV Kringen voor Duurzaamheid en Markt & Overheid. We waren te gast op een inspirerende locatie van Mindspace in Amsterdam. ​​​​​​​